The Smiling Moon

ไม่ได้ blog เรื่องวิทยาศาสตร์-ดาราศาสตร์เสียนาน จนกระทั่งเกินพระจันทร์ยิ้มเมื่อคืนนี้ ก็โชคดี เก็บรูป ได้นิดหน่อย

โอกาสเก็บรูปปรากฏการณ์จริง ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป ไม่หวนกลับมาอีก เป็นประสบการณ์ที่ยากจะพบอีกครั้ง เพราะดาวเคียงเดือนแต่ละครั้ง ไม่บ่อยนักที่จะมีดาวมาเคียงถึงสองดวง และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง มาจัดเรียงหันข้างจนเป็นรูปหน้ายิ้มได้อย่างนี้

เพื่อดูว่าช่วงเวลาที่พระจันทร์ยิ้มนั้น สั้นแค่ไหน ก็ลองจำลองด้วย stellarium ดู โดยอาศัยพิกัดจังหวัดขอนแก่น (ประมาณ 16.11 องศาเหนือ 102.84 องศาตะวันออก) เป็นจุดสังเกตการณ์:

วันที่ 30 พ.ย. เวลา 19.10 น.

เป็นคืนขึ้น 3 ค่ำ ดวงจันทร์หันด้านสว่างไปทางตะวันตก และกำลังโคจรออกจากแนวสุริยุปราคา หรือมองจากโลกก็คือผละออกจากดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันออก ในรูปนี้แสดงท้องฟ้าทางทิศตะวันตกในช่วงเวลาที่ดวงจันทร์กำลังจะตกจากขอบฟ้าตามดวงอาทิตย์ไป แต่ถ้าตัดการหมุนรอบตัวเองของโลกออกไปแล้ว ดวงจันทร์กำลังโคจรขึ้นไปหาดาวศุกร์และดาวพฤหัสที่อยู่ด้านบน (ทางทิศตะวันออก) โดยหันเสี้ยวด้านสว่างลงด้านล่าง (ทางทิศตะวันตก)

วันที่ 1 ธ.ค. เวลา 05.12 น.

เราตามดวงจันทร์ที่ตอนนี้ไปโผล่ที่อีกซีกโลกหนึ่ง และเตรียมจะขึ้นทางทิศตะวันออกในตอนสายต่อไป รูปนี้มองจากขอนแก่นเหมือนเดิม โดยตัดพื้นโลกแล้วมองทะลุโลกลงไป ตอนนี้ดวงจันทร์เคลื่อนเข้าใกล้ดาวทั้งสองมากขึ้น ถ้าคนที่อเมริกาดูดวงจันทร์ยามเย็นทางทิศตะวันตกในตอนนี้ ก็คงพอจะเห็นเค้าหน้ายิ้มที่เรียวยาวมาก ๆ ได้

วันที่ 1 ธ.ค. เวลา 12.00 น.

ทิ้งช่วงมาอีกราว 7 ชั่วโมง หลังจากดวงจันทร์ขึ้นไปแล้วในตอนสาย ตอนนี้ไต่ท้องฟ้าขึ้นมาทางตะวันออกเฉียงใต้ มุมเงยประมาณ 30 องศา ระยะห่างจากดาวทั้งสองลดลงเรื่อย ๆ เป็นการแอบเตรียมการแสดงคืนนี้ โดยอาศัยแสงอาทิตย์เวลากลางวันบังไว้

วันที่ 1 ธ.ค. เวลา 18.15 น.

Show Time! เมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไป ดาวทั้งสามที่กำลังจะตกตามไปด้วยทางทิศตะวันตกก็เริ่มปรากฏโฉม เผยรอยยิ้มกริ่มให้ชาวเอเชียได้ชมเป็นบุญตา ที่มุมเงยประมาณ 25 องศา

วันที่ 1 ธ.ค. เวลา 20.23 น.

Bye Bye Thailand ภาพสุดท้ายที่พระจันทร์ยิ้มปรากฏให้ชาวไทยได้ยลโฉม ก่อนที่จะลับขอบฟ้าไป ตอนนี้หน้ายิ้มเริ่มกลมป้อมขึ้น เพราะดวงจันทร์เคลื่อนเข้าใกล้ดาวทั้งสองมากขึ้น 2-3 ชั่วโมงเศษที่ผ่านมา คือเวลาที่เรามีสำหรับเก็บภาพประวัติศาสตร์นี้!

วันที่ 1 ธ.ค. เวลา 23.51 น.

The End ดวงจันทร์เคลื่อนเข้าแทรกกลางระหว่างดาวทั้งสอง สิ้นสุดการยิ้มครั้งนี้ ถือว่าชาวโลกที่อยู่ในเขตเวลาประมาณ GMT+01 คือแถว ๆ เยอรมนี อิตาลี เป็นเขตสุดท้ายที่จะทันเห็นช่วงสุดท้ายของการยิ้ม

วันที่ 2 ธ.ค. เวลา 05.21 น.

หลังจากที่ดวงจันทร์เคลื่อนเข้าไปตรงกลางระหว่างดาวสองดวงแล้ว ก็จะเคลื่อนต่อไปเหมือนเดิม กลายเป็นหน้าบึ้งกลับหัว รูปนี้เป็นการจัดเรียงของดาวทั้งสามที่เวลาใกล้รุ่ง ก่อนที่ดวงอาทิตย์จะขึ้น เป็นการมองทะลุพื้นโลกลงไปยังท้องฟ้าของอเมริกา น่าเสียดายที่คนซีกโลกนั้นต้องได้เห็นพระจันทร์หน้าบึ้ง (กลับหัว) หรือพระจันทร์ขมวดคิ้วแทน (มองโลกในแง่ดี ว่านี่คือหน้าท่านเปาบุ้นจิ้นที่มีวงเดือนเสี้ยวที่หน้าผากก็ได้)

วันที่ 2 ธ.ค. เวลา 12.09 น.

ระหว่างกลางวันที่แอบซ่อนในแสงแดด ดวงจันทร์ก็เคลื่อนห่างจากดาวทั้งสองออกไปเรื่อย ๆ

วันที่ 2 ธ.ค. เวลา 18.23 น.

แล้วคืนนี้เราจะเห็นอะไร? พระจันทร์ตีลังกาหน้าบึ้งเหรอ? คิดว่าไม่ เพราะดวงจันทร์ได้เคลื่อนห่างจากดาวทั้งสองไปมาก จนมองเป็นรูปหน้าได้ยากแล้ว หรือถ้าจะพยายามมอง ก็คงต้องมองกว้างหน่อย

ฟู่.. กว่าจะเขียนจบ เล่นเอาหลายชั่วโมง ไม่ใช่ว่าเขียนยากหรือ simulate ยากหรอก แต่ตั้งแต่เริ่มเขียนจนเขียนเสร็จ ต้องลุกไปทำโน่นทำนี่หลายเรื่อง เลยเขียนได้ไม่ต่อเนื่อง..

Dragon and Lion Dance Invitation Tournament 2007

พร้อม ๆ กับซีเกมส์ที่โคราช เมื่อ 13-14 ธ.ค. ที่ผ่านมา มีการแข่งขันกีฬามังกรสิงโตนานาชาติ เฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา ที่จังหวัดขอนแก่น

การแข่งขันมีนักกีฬาจาก 7 ประเทศ/เขตการปกครองเข้าแข่งขัน คือ สาธารณรัฐประชาชนจีน, ไต้หวัน, ฮ่องกง, มาเลเซีย, สิงคโปร์, อินโดนีเซีย และไทย จัดการแข่งขันทั้งหมด 4 ประเภท คือสิงโตค่ายกล, มังกรเก้าเซียน back light (กลางคืน), สิงโตตอดอกเหมย และมังกรเก้าเซียนกลางวัน

มีกีฬานานาชาติที่บ้านทั้งที เลยตามไปเก็บรูปไว้ สถานที่แข่งขันคือลานหน้าศาลหลักเมืองขอนแก่นที่เพิ่งสร้างขึ้นแทนที่ศาลหลักเมืองเดิม ถือว่าได้มังกรและสิงโตมาร่วมสมโภชศาลหลักเมืองใหม่ไปในตัว จะมีก็แต่มังกรกลางคืนที่ต้องการความมืด จึงไปแข่งที่สนามกีฬาในร่มของจังหวัด

กีฬามังกรสิงโต 2007

ผลการแข่งขันครั้งนี้ มาเลเซียซึ่งเป็นเจ้ากีฬานี้กวาดรางวัลไปตามระเบียบ:

ประเภท	ชนะเลิศ	รองชนะเลิศอันดับ 1	รองชนะเลิศอันดับ 2
สิงโตค่ายกล	มาเลเซีย	ฮ่องกง	ไทย
มังกรกลางคืน	มาเลเซีย	ฮ่องกง	ไต้หวัน
สิงโตตอดอกเหมย	มาเลเซีย	ไทย	อินโดนีเซีย
มังกรกลางวัน	ไทย	สิงคโปร์	มาเลเซีย

ทีมไทย ส่งประเภทละ 2-3 ทีม โดยมีทีมจากชมรมกีฬาสิงโต-มังกร กังปัก และทีมจากชมรมลูกเจ้าพ่อหลักเมืองขอนแก่น ที่ได้รางวัลเป็นทีมจากลูกเจ้าพ่อหลักเมืองขอนแก่นทั้งหมด

รูปแบบการแข่งขัน เขาให้คะแนนกันเหมือนยิมนาสติกเลยละ มีกรรมการจาก 7 ชาตินั่งแยกกันให้คะแนน แล้วก็มีกรรมการกลางคอยรวมคะแนน และให้คะแนนภาพรวมด้วย ดูมีกติกาและมาตรฐานดีพอสมควร ยินข่าวว่าจะได้บรรจุใน Asian Indoor Games เร็ว ๆ นี้ด้วย

ในบรรดาการแข่งขันประเภทต่าง ๆ มังกรกลางคืนนับเป็นสิ่งที่แปลกตาที่สุด ยังไม่เคยเห็นมาก่อน และทำให้ได้รู้ว่า การแห่มังกรสิงโต ตอนนี้กลายเป็นกีฬาที่มีกฎกติกาอย่างเป็นทางการเรียบร้อยแล้ว แต่ละชาติก็พยายามพัฒนามาตรฐานของตัวเองอย่างเอาจริงเอาจัง

Sundog

วันนี้ที่ขอนแก่นเกือบเที่ยง เกิดพระอาทิตย์ทรงกลด (หลังจากได้ยินข่าวว่าเกิดที่อื่นมาแล้ว) เป็นวงใหญ่สวยงามมาก

อาทิตย์ทรงกลด เป็น ปรากฏการณ์ทางแสง เกิดจากการหักเหของแสงอาทิตย์ผ่านละอองน้ำในอากาศ โดยแสงความยาวคลื่นต่างกันหักเหได้ไม่เท่ากัน ทำนองเดียวกับรุ้งกินน้ำ แต่ไม่มีการสะท้อนกลับในละอองน้ำ มีแต่การหักเหล้วน ๆ

สังเกตว่า ภายในกลดจะมืด เพราะแสงในบริเวณนั้นหักเหไปทางอื่น ไม่เข้าสู่ตาของผู้สังเกต เหมือนกับ Alexander's band ที่เกิดระหว่างรุ้งปฐมภูมิและรุ้งทุติยภูมิ

Rainy

สี่ห้าวันก่อน หลังฝนตก อากาศดี ไปเดินเล่นในสวนเลยได้ภาพชุดนี้มา

วันที่ถ่าย: ๑๕ พ.ค. ๒๕๕๐ สวนดอกไม้ของแม่ครับ ขอยกเครดิตความงามให้ :-)